Wat is werkbelasting?

Werkbelasting is het directe effect van verschillende factoren. Er is werk te doen en er moet een bepaalde prestatie geleverd worden. Bij werkbelasting gaat het niet alleen om het werk zelf, ook de werkomgeving en individuele kenmerken spelen een rol. 

Er bestaan veel begrippen - in wetenschappelijk en dagelijks taalgebruik - die door elkaar gebruikt worden. Dat feit alleen al kan voor veel verwarring en emotie zorgen. Vandaar dat we hieronder proberen een aantal begrippen te verhelderen. Een aantal van deze begrippen hebben we overzichtelijk in een model geplaatst.

Werkbelasting

Werkbelasting is het directe effect van verschillende factoren in het werk, zoals de taakvereisten, de werkomgeving en individuele factoren.

Werkdruk

Het begrip werkdruk wordt gebruikt om aan te geven dat het vereist werktempo (te) hoog ligt, of om aan te geven dat een hoge overall werkbelasting wordt ervaren. Maar ook wel in meer neutrale zin als synoniem voor werkbelasting. Vaak wordt geen verschil gemaakt tussen mentale en fysieke belasting, waardoor het begrip werkdruk nogal eens een vergaarbak van (slechte) arbeidsomstandigheden wordt. Een dergelijk vervuild begrip komt in ons model niet voor.

Stress

In het dagelijks taalgebruik wordt met de term stress meestal een disbalans bedoeld tussen externe factoren (taakvereisten en werkomgeving) en individuele competenties. Maar stress geldt ook als synoniem voor of als langetermijneffect van te hoge werkdruk, met een duidelijk negatieve lading. In de Engelse taal is stress juist een neutrale aanduiding voor de externe factoren zelf (ISO 10075). Juist deze spraakverwarring zorgt voor onduidelijkheid en emotie. In ons model komt deze term daarom niet terug.

Werkbeleving

Werkbeleving is de subjectieve ervaring van de externe factoren taakvereisten en werkomgeving. De werkbeleving wordt beinvloed door individuele factoren als kennis, ervaring, priv√©omstandigheden, copingstijl, gezondheid, motivatie en activatie.

Taaklast

Taaklast wordt niet alleen gebruikt als synoniem voor taakvereisten, maar ook als synoniem voor taakbelasting of werkbelasting. In ons model komt de term taaklast daarom niet voor.

Taakvereisten

De te realiseren prestatie in termen van hoeveelheid, tijd, kwaliteit, attentie, informatieverwerking, verantwoordelijkheid, etc.

Werkomgeving

De fysieke, fysische, sociale en organisatorische omgeving waarin de taak verricht moet worden. Denk aan werkplek, klimaat, verlichting, geluid, sociale ondersteuning, sfeer, stijl van leidinggeven, salaris, samenwerking, procedures, communicatie etcetera.